Sinds 2007 organiseren het Van Gogh Museum en de Universiteit van Amsterdam het seminar als onderdeel van de Master Kunstgeschiedenis. Het doel is om studenten een belangrijk thema uit het verzamelgebied van het Van Gogh Museum grondig te laten bestuderen.
Van Gogh Museum Visiting Fellow
Elk jaar verzorgt een gerenommeerde kunsthistoricus een seminar onder de noemer ‘Van Gogh Museum Visiting Fellow in the History of Nineteenth-Century Art’.
Visiting Fellow 2026
De Visiting Fellow van dit jaar is professor André Dombrowski (University of Pennsylvania). Hij zal nieuwe manieren verkennen om naar beroemde impressionistische schilders zoals Édouard Manet en Claude Monet te kijken.
Hij bestudeert hun werk in relatie tot thema’s als milieuverandering, globalisering, veranderende ideeën over recht en tijd, en nieuwe financiële systemen. Aan de hand van deze thema’s onderzoekt hij waarom deze kunstenaars met tradities braken en hoe zij de moderne wereld op nieuwe manieren schilderden.
In zijn lezing The Trash at Manet’s Feet op 7 juni 2026 kijkt hij naar alledaagse objecten in de schilderijen van Édouard Manet, zoals citroenen die op ongebruikelijke plekken liggen of vreemd gerangschikte maaltijden. Deze details lijken vaak vreemd of misplaatst. Dombrowski zal uitleggen hoe ze de wereld van kopen, verkopen, hergebruiken en recyclen in Manets tijd weerspiegelen. Dit biedt een nieuwe manier om zijn kunst te begrijpen.
Over André Dombrowski
André Dombrowski is de Frances Shapiro-Weitzenhoffer Professor in 19de-eeuwse Europese kunst aan de University of Pennsylvania, waar hij sinds 2008 werkt. Hij is daar ook tijdelijk hoofd van de afdeling Kunstgeschiedenis.
In zijn onderzoek kijkt hij naar kunst en materiële cultuur in Frankrijk en Duitsland aan het einde van de 19de eeuw. Hij onderzoekt welke sociale en intellectuele ideeën de opkomst van de avant-gardeschilderkunst tussen de jaren 1860 en 1880 hebben gevormd, waaronder het impressionisme.
Hij is de auteur van Cézanne, Murder, and Modern Life (University of California Press, 2013), dat de Phillips Book Prize won. In dit boek onderzoekt hij Cézannes vroege werk, met aandacht voor thema’s als geweld en een problematisch huiselijk leven.
In zijn tweede boek, Monet’s Minutes: Impressionism and the Industrialization of Time (Yale University Press, 2023) laat hij zien hoe nieuwe technologieën en veranderende ideeën over tijd het impressionisme hebben beïnvloed, en waarom die schilderkunst zo vaak gaat om het vluchtige moment. Dombrowski schreef daarnaast veel artikelen over kunstenaars als Manet, Degas, Pissarro, Caillebotte en Menzel, en over queer verlangen in de kunst van de 19de eeuw.
Contact
Dr Rachel Esner: r.esner@uva.nl
Eerdere Edities
De Visiting Fellow van 2025 was professor Linda Goddard (universiteit van St. Andrews, Schotland). Zij is gespecialiseerd in 19de- en 20ste-eeuwse Franse kunst en literatuur, en in kunstenaarsgeschriften.
In haar lezing op 22 juni 2025 vertelde ze over het werk van vrouwelijke kunstenaars die aan het eind van de 19de eeuw naar Frankrijk kwamen of daar woonden, zoals Marie Bashkirtseff, Paula Modersohn-Becker en de impressionistische schilder Berthe Morisot.
In een tijd waarin de gevestigde Franse literatuur vooral het beeld van de kunstenaar als heldhaftige mannelijke genie schetste, verkenden vrouwen in dagboeken en brieven de grenzen én mogelijkheden van hun eigen kunstenaarschap.
In plaats van in te gaan op de negatieve beeldvorming door romanschrijvers en karikaturisten, die vrouwelijke kunstenaars vaak afschilderden als dilettanten of buitenbeentjes, wierp deze lezing licht op hoe de vrouwen zelf de uitdagingen en mogelijkheden van hun vak onder woorden brachten. Op vaak creatieve en strategische wijze schreven zij hun eigen script van het kunstenaarsleven – wat van grote invloed is geweest op hoe latere generaties vrouwelijke kunstenaars zichzelf zijn gaan zien.
De Visiting Fellow van 2024 was Debora Silverman, Distinguished Research Professor Emerita of History and Art History, UCLA, and University of California Presidential Chair in Modern European History, Art and Culture.
Op 16 juni 2024 gaf ze een lezing over het intrigerende en veelzijdige verhaal achter het ‘Stoclet-fries’, dat Gustav Klimt tussen 1905 en 1911maakte voor de eetzaal van het in een Brussels paleis Stoclet. Deze periode viel gedeeltelijk samen met de jaren waarin België zich de koloniale overheerser van het Afrikaanse land Congo waande (1885-1908). Klimts opdrachtgever, de Brusselse bankier-ingenieur Adolphe Stoclet, deelde mee in de overvloedige rijkdom die vanwege de kolonisatie richting België vloeide. Dit maakte dat het budget voor Klimts fries vrijwel onbeperkt was: er werd versierd met juwelen, goud en mozaieken.
In deze lezing verkende prof. Debora Silverman de talloze connecties tussen de gekoloniseerde gebieden in Afrika en het Stoclet fries. In haar analyse bracht Silverman de stijl van de fries zelf (waarin ook naar Egypte wordt verwezen) in verband met het Belgische kolonialisme en de belangen van de Brusselse elite waartoe Klimts opdrachtgever behoorde.
Van 11 t/m 16 juni 2023 stond de altijd fascinerende relatie tussen Van Gogh en Gauguin centraal, vooral zoals die tot uiting komt in hun artistieke nalatenschap. Prof. dr. Belinda Thomson (Bijzonder Hoogleraar Edinburgh College of Art) verzorgde het seminar Curating their Legacies. The Packaging and Presentation of Van Gogh and Gauguin.
Waar Van Gogh sceptisch was over ambitie als belangrijkste drijfveer voor het maken van kunst, had hij de indruk dat Gauguin wél meer gedreven werd door het verlangen naar succes. Beide kunstenaars waren echter voorbestemd voor postuum erkenning, die hun stoutste dromen overtrof.
In de Engelstalige lezing op 11 juni Van Gogh versus Gauguin: Friendship, Competition, Rivalry; Simplification, Distortion, Drama, ging Belinda Thomson in op de manier waarop Van Gogh en Gauguin vaak met elkaar vergeleken worden.
Prof. Frances Fowle (Universiteit van Edinburgh en National Galleries of Scotland) heeft een seminar gegeven met als titel: Woman collectors of 19th-century art: influence, philanthropy, erasure.
De Visiting Fellow van 2021 was Prof. Emeritus Dario Libero Gamboni (Universiteit van Genève, Zwitzerland). Gamboni heeft aan de Universiteit van Lausanne en de EHESS in Parijs gestudeerd. Hij heeft veel gepubliceerd over verscheidene onderwerpen uit de kunstgeschiedenis van de 19de eeuw, vooral over de periode rond 1900.
Een van zijn recente onderwerpen en tevens het onderwerp van de online lezing van dit jaar is 'Artists' and Collectors' Museums in the Past and Present’. Deze werd gehouden op 6 juni en is online terug te kijken.
Vanwege de coronapandemie kon de geplande Visiting Fellow voor 2020 helaas niet plaatsvinden.
Prof. Neil McWilliam verzorgde een seminar getiteld Tradition and Identity: The Nation in 19th-Century Art. Tijdens deze reeks werd ingegaan op de vraag in hoeverre het nationalisme zich manifesteerde in de negentiende-eeuwse kunst.
Frances Connelly, Ph.D. Professor of Modern Art aan de University of Missouri-Kansas City, heeft een seminar verzorgd met de titel The Grotesque in Late Nineteenth-Century European Art.
Prof. Willa Silverman, Malvin E. and Lea Professor of French and Jewish Studies, Penn State University, Pennsylvania, VS. De titel van de seminar was: Art and Life in Belle Époque Paris: Collectors, Decorative Artists, Esthetics.
Prof. dr. Richard Thomson, Watson Gordon Professor of Fine Art aan The University of Edinburgh gaf een seminar met de titel The Low Life of Paris and the High Culture of France. Some Themes and Questions, 1850-1914.
Em. prof. Reinhold Heller, The University of Chicago, Edvard Munch : Vincent Van Gogh. Explorations of Affinity, Influences and Reputations.
Ddr. Gloria Groom, The Art Institute of Chicago, Impressionism, Fashion, and Modernity.
Prof. dr. Michael Zimmerman, Katholischen Universität Eichstätt-Ingolstadt, Cézanne – Reinventing the Still-Life Tradition. Opticality, Reality, Allegory.
Prof. Petra ten Doesschate Chu, Seton Hall University, In Search of the ‘Pleasing, Saleable…’. Marketing Contemporary Art in Nineteenth-Century Europe and America.
Prof. John House, The Courtauld Institute of Art, Horizontal History. Rethinking Later Nineteenth-Century French Painting.
Prof. Gabriel P. Weisberg, University of Minnesota, Illusions of Reality. Horizontal History: rethinking later nineteenth-century French painting.
Prof. June Hargrove, University of Maryland, Paul Gauguin: Decorating our Dream.
Prof. Patricia Mainardi, City University of New York, Word & Image 1780-1900.
Prof. Richard Thomson, University of Edinburgh, Style versus the State: Naturalism and Avant-gardism in France, 1885-1900.
Édouard Manet, ‘Beggar with Oysters (Philosopher)’, 1865-1867, Arthur Jerome Eddy Memorial Collection, Art Institute of Chicago