Tentoonstelling over Van Gogh in museum Het Dolhuys

Dossier Van Gogh: gek of geniaal?

23 augustus 2010

In museum Het Dolhuys in Haarlem is van 24 augustus 2010 tot en met 27 februari 2011 de tentoonstelling Dossier Van Gogh: gek of geniaal? te zien. Deze tentoonstelling is tot stand gekomen in samenwerking met het Van Gogh Museum. De tentoonstelling biedt nieuwe inzichten in de persoonlijkheid van Vincent van Gogh. Centraal staat de vraag of er een verband is tussen zijn gekte en zijn kunstenaarschap.

Het Dolhuys - Dossier Van GoghDossier Van Gogh spitst zich toe op de laatste twee jaar van zijn leven waarin hij onder meer in Arles (Frankrijk) woonde en een jaar lang was opgenomen in een inrichting in St. Rémy. Na zijn dood (1890) hebben psychiaters aan de hand van zijn schilderijen verschillende diagnoses gesteld over zijn gemoedstoestand.

Analyse
In Dossier Van Gogh nemen zij de bezoekers mee in hun analyse. Zo stelt de Zwitserse psychiater Karl Jaspers (1922) dat Van Gogh een ‘schizofrene genie’ was. De woeste penseelstreek en het gebrek aan controle over de vorm, wijzen daar op, aldus Jaspers.
De Amerikaanse psychiater Kay Redfield Jamison stelt dat Van Gogh manisch depressief was. Zijn enorme werkdrift afgewisseld met diepe inzinkingen, zijn daar het bewijs van, stelt Jamison. Volgens de Nederlandse neuroloog Piet Voskuil is er juist helemaal geen verband tussen Van Gogh’s gekte en zijn kunstenaarschap.

Op de tentoonstelling worden deze visies geïllustreerd door onder meer filmbeelden, geluidsfragmenten en een grafiek waaruit blijkt dat Van Gogh tijdens zijn winterdip weinig produceerde. Ook wordt er voor het eerst aandacht besteed aan een petitie van zijn buren in Arles die na het ‘oor-incident’ aandringen op opname van Van Gogh. Verder zijn er reproducties van schilderijen te zien die Van Gogh tijdens en na zijn opname in St. Rémy heeft gemaakt.

Brieffragmenten
De kunstenaar zelf komt ook aan het woord in deze tentoonstelling. Uit brieffragmenten blijkt hoe hij zelf dacht over de relatie tussen zijn gekte en zijn kunstenaarschap. Zo stelt hij dat ‘gekte in de familie erfelijk is’ en ‘waanzin is een beroepsziekte van schilders’. Over zichzelf zegt Van Gogh: ‘Ik ben niet gek, want ik ben tussen aanvallen door helder’.       

Interactieve tentoonstelling
Dossier Van Gogh is een interactieve tentoonstelling waar het publiek een eigen dossier kan samenstellen. Aan de hand van vragen over de kunstenaar geven bezoekers zelf antwoord op de vraag of Van Gogh gek of geniaal was.   

Over Het Dolhuys 
In zijn vaste presentatie laat Het Dolhuys, nationaal museum van de psychiatrie, zien hoe Nederland door de eeuwen heen met ‘waanzin’ omging en hoe de psychiatrie en de positie van de patiënt veranderde. Daarnaast zoomt het museum in wisselende presentaties en manifestaties in op actuele maatschappelijke kwesties in de psychiatrie. Het Dolhuys prikkelt bezoekers om na te denken over de schimmige grens tussen gek en normaal om zo de stereotype beeldvorming van gekken ter discussie te stellen.

Praktische informatie
Het Dolhuys     
Schotersingel 2      
2021 CE Haarlem
www.hetdolhuys.nl

Openingstijden Het Dolhuys:
Dinsdag t/m vrijdag 10 – 17 uur
Zater-, zon- en feestdagen 12 – 17 uur

Copyright 2005-2014 - Van Gogh Museum | Colofon | Disclaimer | Links