poster st. remy poster st. remy bekijk vergroting

1889

Naar de inrichting


Na zijn ontslag uit het ziekenhuis van Arles lukt het Van Gogh niet orde te scheppen in zijn leven of een nieuw atelier op te zetten. Hij schrijft zijn instorting toe aan overmatig gebruik van drank en mogelijk ook tabak, maar geeft geen van beide op. Uit angst voor herhaling laat hij zich in mei 1889 vrijwillig opnemen in de psychiatrische inrichting van Saint-Rémy, op 25 kilometer afstand van Arles. De arts die hem ontvangt, Théophile Peyron, stelt vast dat Van Gogh lijdt aan 'acute manie met visuele en auditieve hallucinaties'.

Raam in het atelier Raam in het atelier bekijk vergroting

1889

Schilderen als therapie


Van Gogh blijft een jaar in Saint-Rémy en richt een nabijgelegen cel in als atelier. Hoewel hij met tussenpozen last heeft van aanvallen, maakt hij in deze periode 150 schilderijen. Aanvankelijk mag Vincent het terrein van de inrichting niet verlaten en schildert hij de wereld die hij ziet vanuit zijn raam, tussen de tralies door. Ook put hij inspiratie uit irissen, seringen en met klimop bedekte bomen in de tuin. Later krijgt hij toestemming buiten de inrichting te werken en schildert hij de korenvelden, olijfbomen en cipressen uit de omgeving. De strikte leefregels van de inrichting hebben op Van Gogh een stabiliserende invloed: 'Ik voel me hier met mijn werk gelukkiger dan ik hier buiten zou kunnen zijn. Als ik hier vrij lang blijf, zal ik mij beheerster gaan gedragen en op den duur zal dat leiden tot meer orde in mijn leven en minder gevoeligheid.'

Pietà (naar Delacroix) Pietà (naar Delacroix) bekijk vergroting

1889

Vertalingen in kleur


Van Gogh kan soms door zijn ziekte of door de weersomstandigheden zijn kamer niet verlaten om buiten te gaan schilderen. In dat geval maakt hij kopieën naar zijn favoriete kunstenaars, zoals Millet, Rembrandt en Delacroix. Daarbij zet hij zwart-wit reprodukties uit zijn prentencollectie om in uiterst persoonlijke kleurencomposities. Hij maakt meer dan twintig kopieën van boerentaferelen van Millet en geeft nieuwe vorm aan de Pietà van Delacroix, waarin de bebaarde Christus enige gelijkenis vertoont met hemzelf. Als Van Gogh tijdens een bijzonder hevige aanval verf doorslikt om zich te vergiftigen, mag hij enige tijd uitsluitend tekenen.

Amandelbloesem Amandelbloesem bekijk vergroting

1890

Een periode van meesterwerken


Tijdens zijn verblijf in Arles en Saint-Rémy stuurt Van Gogh zijn doeken op naar Theo in Parijs. Ondanks zijn ziekte schildert hij in deze periode het ene meesterwerk na het andere, zoals Irissen, Cipressen en De sterrennacht. Theo prijst de nieuwe schilderijen: 'Ze hebben allemaal een kleurenkracht die je nog niet eerder had bereikt [...], maar je bent verder gegaan & terwijl anderen het symbool nastreven door de vorm geweld aan te doen, zie ik dat bij jouw schilderijen in de samenvatting [...] van je gedachten over de natuur en de levende wezens.' Van Goghs werk begint ook anderen op te vallen. De Belgische avant-gardistische kunstkring Les Vingts houdt in 1890 een tentoonstelling waarin plaats is ingeruimd voor zes van zijn schilderijen. Wanneer Van Gogh recent werk exposeert in de Salon des Indépendants - twee doeken in 1889 en tien in 1890 - brengen zijn vrienden in Parijs hem op de hoogte van de uitstekende ontvangst. 'Ik maak u mijn oprechte complimenten, en voor vele kunstenaars bent u op de tentoonstelling de meest opmerkelijke' schrijft Gauguin.

In januari 1890 wordt Vincent Willem van Gogh geboren, de zoon van Theo en Jo. Voor de Parijse babykamer schildert Van Gogh De amandelbloesem.

1890

Erkenning door critici


In januari 1890 schrijft Albert Aurier in de Mercure de France een gunstige kritiek over Van Goghs schilderijen. Aurier brengt hem in verband met de symbolisten, die samen met andere postimpressionistische groepen als de Nabis veel aandacht zullen krijgen in dit decennium. Van Gogh is geroerd door het artikel, maar ontkracht zijn betekenis als kunstenaar in een brief aan de criticus: 'Want het aandeel dat ik daarin heb of zal hebben, dat verzeker ik u, zal altijd van zeer ondergeschikt belang blijven.'

Copyright 2005-2014 - Van Gogh Museum | Colofon | Disclaimer | Links