Zondaglezingen
Het Van Gogh Museum organiseert op verschillende zondagen lezingen voor iedereen die meer wil weten over Vincent van Gogh en zijn tijdgenoten. Onderzoekers, conservatoren en restauratoren geven een toelichting op een actuele tentoonstelling of op recent onderzoek naar de collectie.
Starttijd: 14 uur (zaal open vanaf 13.45 uur). Reserveren is niet mogelijk.
Duur: 45 minuten
Locatie: Auditorium in het Van Gogh Museum
Prijs: Gratis voor bezoekers van het Van Gogh Museum
Voertaal: Nederlands (en Engels bij sprekers uit het buitenland)
Programma onder voorbehoud van wijzigingen.
In augustus zijn er geen zondaglezingen.
Interviews
Bij de Zondaglezingen verschijnt ook een serie gesprekken met mensen die zijn betrokken bij het langlopende onderzoek naar de werkwijze van de kunstenaar, waaruit de tentoonstelling Van Gogh aan het werk voort komt. Lees het eerste interview met conservator Nienke Bakker over haar kunsthistorisch onderzoek naar Van Gogh.
Programma
9 juni 2013 - 'Apples and oranges. Cézanne's still lifes over time'
door Michael Zimmermann (Visiting Fellow in the History of Nineteenth-Century Art/Professor of the Katholischen Universität Eichstätt-Ingolstadt) - Engels gesproken
Over a period of forty years, the still lifes of Cézanne show the same objects in different arrangements. In his late work, the previously unsettling rhythmic compositions of apples and onions are transformed into harmonies of apples and oranges. Cézanne requires the spectator to complete his working process by his own “work”: while the artist himself spent an extraordinary amount of time "in front of the motif", the beholder, too, needs time to reconstruct the motif in his mind. The lecture raises key questions around what Cézanne called his 'optics'.
23 juni 2013 - 'Uitwisseling van portretten'
door Devi Ormond (restaurator, The J. Paul Getty Museum) - Engels gesproken
While Van Gogh was waiting for Gauguin to join him in Arles, the latter was collaborating with Bernard in Brittany. In September 1888, Van Gogh wrote to the artists suggesting they paint a portrait of each other in exchange for works by him. Both Bernard and Gauguin preferred to paint their own self portraits including a sketch of the other in the background. Devi Ormond, previously a paintings restorer at the Van Gogh Museum, but currently working at the J. Paul Getty Museum in Los Angeles, will present research she carried out on these two portraits. She will focus on the choice of materials and techniques and compare them with those of Van Gogh highlighting the similarities and differences between the three artists.
7 juli 2013 - 'De naakte waarheid: de restauratie van twee vrouwenportretten van Toulouse-lautrec en Russel'
door Oda van Manen (restaurator, Van Gogh Museum)
Voor de tentoonstelling Van Gogh aan het werk zijn twee vrouwenportretten van tijdgenoten van Van Gogh gerestaureerd. Van het schilderij Vrouwelijk naakt (1885-1886) door John Peter Russell zijn de vernis en overschilderingen verwijderd. Het portret Een jonge vrouw aan tafel ‘Poudre de riz’ (1887) door Henri de Toulouse-Lautrec heeft geen vernislaag en hiervan is alleen het oppervlaktevuil verwijderd. Restaurator Oda van Maanen vertelt over het vooronderzoek, de restauratiegeschiedenis, de onderzoeksresultaten en de behandeling van beide schilderijen.
1 september 2013 - 'Kleuren verwelken: gevolgen voor de conditie en behandeling van De slaapkamer'
door Ella Hendriks (senior restaurator, Van Gogh Museum) - Engels gesproken
'Schilderijen verwelken als bloemen', schreef Vincent aan zijn broer Theo. Uit de brieven blijkt dat Van Gogh zich, net als de andere schilders van zijn tijd, maar al te zeer bewust was van de vergankelijkheid van bepaalde kleuren die hij gebruikte.
Onderwerp van de lezing is het interdisciplinaire onderzoek dat plaats vindt naar verkleuring in de schilderijen van Van Gogh. Hoe anders zien de schilderijen er uit dan toen ze gemaakt werden? En wat voor consequenties heeft dit, bijvoorbeeld, voor de conservering en restauratie, zoals bij de recente behandeling van De slaapkamer?
8 september 2013 - 'De brieven als bron van informatie over Van Goghs atelierpraktijk'
door Leo Jansen (conservator schilderijen, Van Gogh Museum)
De honderden brieven die Vincent van Gogh schreef, zijn van onschatbare waarde als bron van informatie over zijn atelierpraktijk. In de lezing volgen we van nabij hoe hij aan zijn broer Theo en aan bevriende kunstenaars uitweidde over verfsoorten, penselen, papiersoorten, inkten, verfhandelaren, lijsten, handboeken - kortom over zo’n beetje alles wat van belang is voor het maken van tekeningen en schilderijen.
22 september 2013 - 'Mannen met baarden en snorren: hoogtepunten van de vroege synthetische organische kleurstofgeschiedenis'
door Matthijs de Keijzer (senior onderzoeker, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)
Het gebruik van natuurlijke organische kleurstoffen gaat terug tot de Klassieke Oudheid. Met het doorbreken van de organische chemie in de tweede helft van de 19de eeuw kwam hierin verandering, doordat chemici in een halve eeuw vele synthetische organische kleurstoffen ontdekten. De lezing zal een overzicht geven welke belangrijke ontwikkelingen hierin een rol hebben gespeeld. Zelfs Vincent van Gogh gebruikte aan het einde van zijn leven enkele synthetische kleurstoffen.
29 september 2013 - 'Van Gogh op het spoor: vreemde scheuren, subtiele glansverschillen en merkwaardige verfstreken ontcijferd'
door Birgit Reissland en Luc Meghens (onderzoekers, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)
6 oktober 2013 - 'Buiten of in het atelier? Een vergelijkende studie van Van Goghs schildertechniek'
door Kathrin Pilz (restaurator, Van Gogh Museum)
13 oktober 2013 - 'Hoe word je kunstenaar: Van Gogh op les'
door Teio Meedendorp (onderzoeker, Van Gogh Museum)
3 november 2013 - 'Reconstructies: wat leert dit ons over Van Gogh'
door Ella Hendriks (senior restaurator, Van Gogh Museum) - Engels gesproken
This lecture will consider what we can learn from making reconstructions after Van Gogh’s paintings. Painted reconstructions that aim to simulate the original materials and techniques used by the artist help to illuminate the practical and artistic choices that he made. Furthermore, they can be used to investigate the long term ageing behaviour of Van Gogh’s painting materials and to determine the best methods for conservation and restoration treatment of his works. Other types of reconstruction to be discussed include the “inpainting” of losses in damaged areas of paintings as part of restoration treatment, and, finally, digital reconstructions that help us to gain an idea of the original appearance of paintings that have discoloured over time.
17 november 2013 - 'Draadjes tellen: over de roll layout reconstruction project'
door Louis van Tilborgh (senior onderzoeker, Van Gogh Museum) en Teio Meedendorp (onderzoeker, Van Gogh Museum)
1 december 2013 - 'Vincent van Goghs kopieën uit Saint Rémy – gelijkenis, berekening en improvisatie'
door Kathrin Pilz (restaurator, Van Gogh Museum) en Muriel Geldof (onderzoeker)
5 januari 2014 - 'De gang van het monster: onderzoekstechnieken'
door Rob Bouwman (senior advisor en projectcoördinator Shell) en Muriel Geldof (onderzoeker)
