Worn Out, 1882Vincent van Gogh (1853-1890)
|
‘Wat is zoo´n ouden werkman in zijn gelapt bombazijnen pak met kalen kop toch mooi’, liet Van Gogh op 24 november 1882 weten aan zijn broer naar aanleiding van deze tekening. De oude werkman is Adrianus Zuyderland, inwoner van het Nederlands Hervormde Oude-mannen-en-vrouwenhuis. Verschillende bewoners van deze instelling poseerden regelmatig een middag of ochtend voor Van Gogh tegen betaling van enkele kwartjes.
Als beginnend kunstenaar woonde en werkte Van Gogh tussen 1880 en 1885 in verschillende plaatsen in Nederland.
Het Van Gogh Museum heeft een van de mooiste tekeningencollecties van Vincent van Gogh.
Van Gogh gebruikte melk als fixeermiddel voor zijn potloodtekeningen. Dit idee ontstond vrijwel zeker door het lezen van een leerboek van Armand-Théophile Cassagne (1823-1907), waarin dit werd aangeprezen. De melk ontneemt het grafiet glans en maakt het fluwelig zwart, een effect dat Van Gogh zeer waardeerde. Cassagne raadde aan de melk met een vernevelaar aan te brengen. Van Gogh was minder terughoudend en gooide volle glazen melk over zijn tekeningen. Dit blad heeft een opvallende vlek rond de figuur, waar een grote hoeveelheid melk opdroogde.
Van Gogh had al eerder in Etten een treurende figuur getekend bij een gedoofd vuur, het door zorgen geplaagde hoofd steunend in de handen. In Den Haag experimenteerde hij opnieuw met het motief. De kunstenaar maakte drie schetsen met twee verschillende modellen en was van plan verder aan dit onderwerp te werken. Van deze Haagse studies is alleen dit blad bewaard gebleven.
De tekening kreeg de veelzeggende titel Worn Out –‘uitgeblust’. Hiermee sloot Van Gogh aan bij een vooral Engelse realistische traditie waarin voorstellingen uit het dagelijks leven een dramatische titel kregen.
