De pier van Boulogne-sur-Mer, 1868

Edouard Manet (1832-1883)

  • Olieverf op doek, 59,5 x 73,3 cm
  • Van Gogh Museum, Amsterdam*

Het Franse Boulogne-sur-Mer was de inspiratiebron van Manets zeegezichten. Toen hij er voor het eerst kwam, in 1864, was het nog niet de mondaine badplaats die het later zou worden. Toen Manet vier jaar later dit doek schilderde, was Boulogne veranderd in een toeristische trekpleister voor Parijzenaars.
Enkele van zulke badgasten plaatste Manet in zijn voorstelling van de aanlegsteigers. Hij had de mensen eerst afzonderlijk in zijn schetsboek vastgelegd en arrangeerde losse figuren en groepjes in zijn uitgewerkte compositie. Voor de ‘Pier’ koos hij een onder meer een vrouw met een parasol, die rechts met een kleine jongen over de reling leunt en in het midden, op de rug gezien, een jong meisje en een dikke vrouw met een omslagdoek. In de verte kijken vier mensen over de zee uit. Met enkele rake penseelstreken plaatste Manet ze op de kade.

* Van Gogh Museum, Amsterdam, verworven met financiële steun van de BankGiro Loterij, de Vereniging Rembrandt (mede dankzij het Prins Bernhard Cultuurfonds), het VSB-Fonds, de Mondriaan Stichting, de Vincent van Gogh Stichting en het Ministerie van OC&W

Meer informatie over "De pier van Boulogne-sur-Mer"

Weinig traditioneel

De compositie van Manets ‘Pier’ is weinig traditioneel te noemen. De kade loopt dwars over het doek en deelt de voorstelling in tweeën. Eronder is het water nabij, de kleine schuimkoppen op de golfjes zijn zichtbaar. Erachter vormen water en lucht een vaag, onscheidbaar geheel, met daarin enkele zeilschepen. De grote zeilboot die voor anker ligt tussen de twee pieren vormt de spil van de voorstelling, zowel formeel als inhoudelijk. De boot heeft de aandacht getrokken van verscheidene voorbijgangers, van wie sommigen ongetwijfeld speciaal hiervoor naar de pier zijn gekomen.

Horizontaal Japans

Manets horizontale compositie doet sterk denken aan die van sommige Japanse prenten. Daarop is geen afgerond motief in het ons bekende lijnperspectief te zien, maar een voorstelling die is opgebouwd in lagen - als toneelcoulissen - en die aan de randen ‘doorloopt’. Manets schilderstijl heeft echter weinig met Japanse houtsneden te maken. De ‘voorloper van de impressionisten’ deed in dit zeegezicht een geslaagde poging om licht en beweging te vangen in vlotte penseelstreken. De ritmische patronen van de steiger en de reling, doorkruist met de diagonalen van de tuigage en de zeilen van de boten, geven de voorstelling een uitermate levendig karakter.

Copyright 2005-2014 - Van Gogh Museum | Colofon | Disclaimer | Links