Zeegezicht bij Maguelonne, 1858

Gustave Courbet (1819-1877)

  • Olieverf op doek, 92 x 135 cm
  • Van Gogh Museum, Amsterdam
    (Vincent van Gogh Stichting)

Gustave Courbet was een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het Realisme, een richting in de schilderkunst die de dagelijkse werkelijkheid en gewone mensen tot onderwerp nam, in plaats van verheven mythologische of historische scènes. Het nieuwe was vooral dat deze ‘gewone’ situaties of voorwerpen geen bijzaak maar hoofdonderwerp in het schilderij waren, en vaak op groot formaat werden afgebeeld. Dit doek bijvoorbeeld toont een stukje strand met wat rotsen en een kalme zee, zonder enige menselijke aanwezigheid of dramatiek.
De manier van schilderen is overigens wel spectaculair: Courbet bracht de verf in brede vegen op met behulp van een paletmes. Op veel plaatsen in de lucht liet de schilder de ondergrond door de verf heen schijnen. Zo bereikte hij het effect van een oneindig hemelgewelf met een suggestie van zacht avondlicht.

Meer informatie over "Zeegezicht bij Maguelonne"

Wonderbaarlijk!

Courbet logeerde aan de Middellandse zeekust in Montpellier, bij de verzamelaar Alfred Bruyas. Daar schilderde hij vele zeestukken, waarover hij zelf zeer te spreken was. Dit schilderij koos hij in 1867 voor een eenmanstentoonstelling, waarvoor hij in Parijs een paviljoen liet bouwen. Niet toevallig lag het paviljoen vlak naast het terrein van de Wereldtentoonstelling, die veel bezoekers trok.

Maar niet iedereen was enthousiast over Courbets zeestukken. Een criticus schreef ironisch: ‘Zoals God hemel en aarde uit het niets heeft geschapen, zo schept Meneer Courbet zijn marines uit niets of bijna niets: drie tonen op het palet, drie penseelstreken – zo als alleen hij dat maar kan – en ziedaar, een zee en een eindeloze hemel! Wonderbaarlijk! Wonderbaarlijk! Wonderbaarlijk!’

Van Gogh

Van Gogh had juist veel bewondering voor Courbet en zijn werk. Dat Courbet voorvechter was van een realistische schilderkunst, die de omringende wereld in beeld bracht, sprak de Nederlandse schilder erg aan. Net als zijn Franse collega plaatste Van Gogh vraagtekens bij de verheven academische schilderkunst met haar verhalende thema´s, die hij ‘muf en saai’ noemde. In een van zijn brieven beaamt hij Courbets bekende kritiek op de historiestukken: ‘Peindre des anges! Qui est-ce qui a vu des anges?’ (Engelen schilderen! Wie heeft er wel eens engelen gezien?).
Daarvoor in de plaats kozen beide schilders eenvoudige, bestaande onderwerpen – landschappen en hardwerkende mensen – en gaven die weer met dezelfde heroïsche lading als de fictieve onderwerpen van de historieschilderkunst.

Copyright 2005-2014 - Van Gogh Museum | Colofon | Disclaimer | Links