Phryne, 1850

Gustave Boulanger (1824-1888)

  • Olieverf op doek, 185 x 152 cm
  • Van Gogh Museum, Amsterdam

Vanaf een luxueus bed met zachte, gekleurde kussens en doeken, kijkt deze Oosters aandoende dame ons uitdagend aan. Haar witte kleed is van haar lichaam afgegleden en zij draagt nog slechts enkele sieraden en een hoofddoek. Speels houdt ze haar vingers om een smalle ketting en in haar andere hand houdt zij een spiegel met een fraai gedecoreerd handvat. Op het groene kussen links is haar naam te lezen: Phryne. De schilder Boulanger koos deze verleidelijke pose niet voor niets; Phryne was een echte femme fatale. Zij had vele veroveringen op haar naam staan en was de geliefde van de bekende Griekse beeldhouwer Praxiteles. Ze stond model voor zijn Aphrodite van Knidos, een beroemde beeld van de Griekse godin van de liefde. Met dit kunstwerk, en dus met Phryne, deed het erotisch naakt zijn intrede in de klassieke beeldhouwkunst.

Meer informatie over "Phryne"

Salonkunst

Dit schilderij van Boulanger is een typisch voorbeeld van Franse Salonkunst. De Parijse ‘Salon‘, een grote, jaarlijkse tentoonstelling van eigentijdse kunst, was hèt podium voor de officiële schilder- en beeldhouwkunst. Historische en religieuze voorstellingen werden zeer gewaardeerd, evenals oriëntalistische scènes. De jury die de werken selecteerde
had een voorkeur voor een gladde en precieze schilderstijl. Werken van Van Gogh en andere avant-gardekunstenaars weken af van deze algemeen aanvaarde ‘salonsmaak’.
Van Gogh was bekend met het verhaal van Phryne en kende afbeeldingen van deze schone door werk van de salonkunstenaar Jean-Léon Gérôme. De schilder kon echter geen sympathie hebben voor ‘zo'n schoon lichaam als die Phryne’, en zag ‘heel wat liever een lelijke oude vrouw van [Josef] Israëls of Millet’, met ‘een paar handen waaraan men zien kan dat zij gewerkt hebben.’




Jong en uitdagend

Gustave Boulanger sloot zich als twintiger aan bij de ‘néo-grecs’, een groepje jonge kunstenaars met een passie voor archeologisch correcte reconstructies van de oudheid. In 1850 arriveerde Boulanger in Rome waar hij zijn schilderij van de klassieke Griekse Phryne maakte. Hij stuurde het werk naar Parijs waar het door de gevestigde orde koel werd onthaald. De professoren van de Academie verweten Boulanger in zijn compositie 'tezeer het natuurlijke en eenvoudige te hebben verwaarloosd', maar deze kritiek zal de jonge kunstenaar weinig gedeerd hebben, want hij wilde juist een heel opvallend werk maken.

Copyright 2005-2014 - Van Gogh Museum | Colofon | Disclaimer | Links