Korenveld met maaier, 1889

Vincent van Gogh (1853-1890)

  • Olieverf op doek, 73 X 92 cm
  • Van Gogh Museum, Amsterdam
    (Vincent van Gogh Stichting)
  • F 618

Dit schilderij van een maaier in een zonovergoten korenveld ontstond in Saint-Rémy, een dorpje vlak bij Arles. Eind april 1889 had Van Gogh, na een paar geestelijke crisissen, vrijwillig besloten zich te laten opnemen in de inrichting van Saint-Remy. Daar kwam hij onder behandeling van dokter Peyron, die hem toestemming gaf om te blijven schilderen.
Hij werkte in de tuin van de inrichting, tekende de gangen van het gebouw en de getraliede ramen, schilderde zijn uitzicht en portretteerde enkele patiënten. Soms mocht hij - onder begeleiding - ook buiten de muren werken. En als hij de deur niet uitkon, maakte hij zijn eigen variaties op werken van Millet, Delacroix en andere meesters.

Meer informatie over "Korenveld met maaier"

Bijbelse beeldspraak

Van Gogh schreef later zelf iets over de betekenis van het schilderij. Hij verwees daarbij naar bekende beeldspraak uit de bijbel: ‘In die maaier - een vage gestalte die in de volle hitte vecht als een duivel om zijn werk af te krijgen - zag ik toen het beeld van de dood, in die zin dat de mensheid het koren voorstelt dat wordt gemaaid. [...] Maar in die dood schuilt niet droevigs, het speelt zich af in het volle licht, bij een zon die alles onderdompelt in een fijn gouden licht.’

Handschrift

In het Korenveld met maaier gaf de kunstenaar het uitzicht uit het raam van zijn cel weer: een ommuurd korenveld met bergen op de achtergrond. Van hetzelfde onderwerp bestaan nog twee versies en een aantal tekeningen. Het koren is weergegeven in lange, golvende verfstreken, die hier en daar spiralen vormen. Dit kenmerkende ‘handschrift’ van Van Gogh is vooral beroemd geworden door zijn schilderijen van cipressen en sterrennachten (zoals Sterrennacht, 1889, Museum of Modern Art, New York).

Als je de penseelstreek vergelijkt met die in andere werken, wordt de enorme ontwikkeling in Van Goghs handschrift op slag duidelijk. Waar de schilder zijn doeken eerst nog tamelijk voorzichtig volstippelde, werkte hij in zijn Parijse zelfportret al met korte streepjes in verschillende richtingen. En hier heeft hij de voorstelling met forse, krachtige streken op het doek gezet.

Copyright 2005-2014 - Van Gogh Museum | Colofon | Disclaimer | Links