De biografie van Jo Bonger (1862-1925)

Jo van Gogh-Bonger met baby Vincent Willem van Gogh, 1890, Raoul Saisset, Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)De geplande biografie van Jo Bonger (1862-1925) zal zich toespitsen op haar persoon en op haar rol in het openbaar maken van het belang van het leven en werk van Vincent en Theo van Gogh. Het wordt een ‘kritische, interpreterende biografie’, waarin Hans Luijten zich baseert op uiteenlopend bronnenonderzoek, met oog voor de sociale, culturele en economische context. Hij zal daarbij selecties maken uit de talrijke brieven, dagboeken, kasboeken en overige documenten.

Jan Fontijn, de biograaf van Frederik van Eeden, schreef: ‘Een menselijk leven krijgt alleen maar betekenis als er een verhaal van wordt gemaakt. Wil dat levensverhaal geen oeverloze brij worden, dan moeten we keerpunten hebben, die het leven structureren.’ In het leven van Jo Bonger zijn enkele evidente keerpunten, die voor de biografie structurerend kunnen werken, zoals het verkrijgen van haar eerste betrekking als lerares Engels aan het internaat in Elburg (1884); haar verloving en huwelijk met Theo van Gogh (1888-1889); de geboorte van hun zoon Vincent Willem (1890); het vroegtijdige overlijden van Theo (1891); haar zorg voor de nalatenschap van haar zwager Vincent, die zich uitte in het onder de aandacht brengen van diens werk, onder meer via tentoonstellingen en verkopingen; haar tweede huwelijk met Johan Cohen Gosschalk (1901); het overlijden van Johan (1912); en de voorbereiding van de eerste publicatie van Brieven aan zijn broeder (1914).

Sociaal-democratische vrouwenclub
Jo was mede-oprichtster in 1905 van de eerste sociaal-democratische vrouwenclub in Amsterdam; in de laatste jaren krijgt haar sympathie voor het socialisme meer aandacht. In haar necrologie die op 10 september 1925 verscheen in De Proletarische Vrouw stond: ‘Ze verontschuldigde zich altijd dat ze niet meer deed voor de beweging. Dan zei ze dat de opvoeding van haar zoon in de goede richting ook een stuk werk voor de maatschappij is. “Dat is dan ook mijn voornaamste werk geweest”.’ Het leven van Jo Bonger is nauw verweven met dat van haar zoon Vincent Willem. Hij zou uiteindelijk de taak overnemen die zijn moeder zich 35 jaar lang had gesteld, en zorgdragen voor de verdere bekendmaking en het begrip van het werk van Vincent en Theo.

De precieze omvang van de biografie is nog niet vastgesteld – hetzelfde geldt voor de verschijningsdatum.


Copyright 2005-2014 - Van Gogh Museum | Colofon | Disclaimer | Links