Poëzie van de nacht: Eugène Boch

Van Gogh ontmoette de Belgische schilder Eugène Boch (1855-1941) in juni 1888 via een wederzijdse vriend. Boch verbleef in een dorpje vlakbij Arles en hij bezocht Van Gogh regelmatig in het gele huis. Zijn voorname uiterlijk, met scherpe gelaatstrekken en groene ogen, maakte indruk op Van Gogh.

De dichter
In augustus vatte Van Gogh het plan op om zijn vriend te portretteren. Het werd niet zomaar een portret, maar de weergave van Bochs poëtische, bezielde karakter. Van Gogh gaf het werk om die reden de titel ‘De dichter’:

Vincent van Gogh (1853-1890), Eugène Boch (de dichter), 1888, Musée d'Orsay, Parijs
Bekijk vergroting

 ‘Ik zou het portret willen maken van een bevriend kunstenaar die grootse dingen droomt, die werkt zoals de nachtegaal zingt, want zo is zijn natuur […] Achter het hoofd schilder ik – in plaats van de doodgewone muur van het appartement – de oneindigheid. Ik maakt een eenvoudige achtergrond van het rijkste, diepste blauw dat ik kan samenstellen en door die simpele combinatie krijgt het oplichtende blonde hoofd een mysterieus effect, als een ster in het diepe azuurblauw’.
Uit: brief aan Theo van Gogh, 11 augustus 1888.

Sterren: dromen en oneindigheid
Van Gogh wilde met de sterrenhemel in Portret van Eugène Boch verwijzen naar dromen en oneindigheid en daarmee naar zijn eigen idealen: een eeuwige band tussen alle kunstenaars onderling en eenheid tussen schilderkunst en poëzie. Hij wilde in het gele huis in Arles graag een kunstenaarskolonie stichten en het portret van Boch kreeg een plek in Van Goghs slaapkamer daar.

Portet van Eugène Boch, detail uit: Vincent van Gogh (1853-1890), De slaapkamer, 1888, Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)

Andere sterren in Van Goghs schilderijen: De sterrennacht, De sterrennacht over de Rhône, Landweg in de Provence bij nacht. Over het schilderen van sterren schreef Van Gogh aan zijn zus Wil in september 1888:

‘Als je erop let, zul je zien dat sommige sterren citroengeel zijn, dat andere een roze, groene, vergeet-mij-nietjes-blauwe gloed hebben. En zonder er lang bij stil te blijven staan, spreekt het voor zich dat het voor het schilderen van een sterrenhemel absoluut niet voldoende is om witte stippen op blauw-zwart te zetten.’

Vincent van Gogh (1853-1890), De sterrennacht (detail), 1889, The Museum of Modern Art, New York, Verworven door legaat van Lillie P. BlissVincent van Gogh (1853-1890), De sterrennacht boven de Rhône (detail), 1888, Musée d’Orsay, ParijsVincent van Gogh (1853-1890), Landweg in de Provence bij avond (detail), 1890, Kröller-Müller Museum, Otterlo

Copyright 2005-2014 - Van Gogh Museum | Colofon | Disclaimer | Links