Van Abildgaard tot Hammershøi

Deense tekeningen van de Fondation Custodia
9 januari 2009 - 5 april 2009

Vilhelm Hammershøi (1864-1916), De Kongevejen (koninklijke weg) bij Gentofte, ten noorden van Kopenhagen, 1892, Fondation Custodia, ParijsDe Fondation Custodia in Parijs heeft een collectie van ongeveer 200 Deense tekeningen uit de eerste helft van de 19de eeuw, een culturele bloeiperiode in Denemarken die ook wel de Deense Gouden Eeuw wordt genoemd. In het Van Gogh Museum is uit deze vermaarde verzameling een selectie te zien van zo’n 80 bladen, waaronder landschappen, portretten, en figuur- en natuurstudies.

De tekeningen zijn gemaakt door opeenvolgende generaties kunstenaars en geven een uniek overzicht van de Deense 19de eeuw, van het vroege neoklassieke werk van Abildgaard tot de modernere bladen van Hammershøi. Het is de eerste keer dat deze tekeningen in Nederland te zien zijn.

Johan Thomas Lundbye (1818-1848), Het bos te Vejrhøj in het noord westen, Fondation Custodia, ParijsDeense landschappen
Zoals overal in Europa maakten ook de jonge Deense kunstenaars een reis om hun opleiding te voltooien. Deze culturele reis eindigde meestal in Italië, waar ze de klassieke kunst bestudeerden. Hierin voorafgegaan door onder meer Abildgaard, gaf Christoffer Eckersberg zijn collega’s het grote voorbeeld door de natuurlijke schoonheid van het Romeinse platteland met haar specifieke licht- en sfeereffecten uit te beelden. Gevoed door een nieuw nationaal bewustzijn en geïnspireerd door de natuurstudies van Eckersberg begonnen de Deense kunstenaars hun directe omgeving vast te leggen. Behalve het landschap rond Kopenhagen, werden ook het grote schiereiland Jutland en verschillende eilanden verkend. Het was met name Johan Thomas Lundbye die met zijn tekeningen de toon zette voor het nationale, romantische landschap.

Carl Bloch (1834-1890), Zelfportret, ca. 1865, Fondation Custodia, Parijs Portretten
Onder de tekeningen van de Deense kunstenaars bevindt zich een uitzonderlijk groot aantal portretten. Sommige waren bedoeld als voorstudie voor een schilderij, zoals het portret van Belle van Zuylen door de portretschilder Jens Juel, en het groepsportret van mevrouw Hage en haar kinderen van Wilhelm Marstrand. Maar een groot deel van deze tekeningen is gemaakt als zelfstandig werk. Afgebeeld zijn veelal vrienden en bekenden. Een aparte groep binnen deze categorie zijn de portretten van kunstenaars, waartoe ook de zelfportretten gerekend kunnen worden.

  

Figuren
De Deense kunstenaars gebruikten hun figuurtekeningen meestal als voorstudie. Ze werden ‘verwerkt’ in schilderijen waar ze een onderdeel vormden van grotere composities. De schetsen van klederdrachten die de Denen op hun reizen vastlegden, zijn daar goede voorbeelden van. De kunstenaars maakten ook schetsen voor eigen oefening, zoals goed te zien is in de studie van een Italiaanse pastoor door Ernst Meyer en die van een slapende jongeman van Christen Købke.

Fondation Custodia
Van Abildgaard tot Hammershøi is georganiseerd in samenwerking met de Fondation Custodia. Zij draagt zorg voor het beheer van de Collectie Frits Lugt, het daarmee samenhangend wetenschappelijk onderzoek, het uitgeven van publicaties en de organisatie van tentoonstellingen. Fondation Custodia is tevens partner van het Institut Néerlandais in Parijs, dat in 1956 op initiatief van Frits Lugt, in samenwerking met de Nederlandse overheid, is opgericht.

Copyright 2005-2014 - Van Gogh Museum | Colofon | Disclaimer | Links