1880

Kunst en Geloof


Van Gogh worstelt met zijn verlangen nuttig te zijn. In 1880 komt hij tot het inzicht dat hij ook als kunstenaar dienstbaar kan zijn aan God. Hij schrijft: 'Probeer de essentie te begrijpen van wat de grote kunstenaars, de serieuze meesters in hun meesterwerken zeggen, daarin zul je God terugvinden. De een heeft het geschreven of gezegd in een boek, de ander in een schilderij.' 
Van Gogh verhuist naar Brussel en overweegt zich voor de kunstacademie in te schrijven. Hij besluit echter tot zelfstandige studie en werkt soms in gezelschap van de Nederlandse kunstenaar Anthon van Rappard. Aangezien Van Gogh geen middelen van bestaan heeft, ontvangt hij geld van Theo, die in de Parijse vestiging van Goupil werkt. Theo zal zijn broer regelmatig financieel blijven steunen tot aan zijn dood.
In 1881, in Etten, wordt Van Gogh verliefd op zijn nicht Kee Vos-Stricker, die hem echter afwijst. De hardnekkigheid van zijn avances heeft een tijdelijke breuk met zijn ouders tot gevolg. De intense religiositeit van Van Gogh begint te verflauwen.

Anton Mauve Anton Mauve bekijk vergroting

1881

Schilderlessen


Eind 1881 verblijft Van Gogh een aantal weken in Den Haag. Hij krijgt er schilderlessen van Anton Mauve, een vooraanstaand vertegenwoordiger van de Haagse School. Deze kunstenaar, die getrouwd is met Van Goghs nicht, maakt hem bekend met de aquarel- en olieverftechniek.
Na onenigheid met zijn vader verlaat Van Gogh het ouderlijk huis in Etten. Hij huurt een atelier en volgt in 1882 weer lessen bij Mauve. Van Gogh choqueert zijn familie en Mauve wanneer hij zijn model Sien Hoornik - een zwangere, ongetrouwde voormalige prostituée - en haar jonge dochter in huis neemt.
Tijdens de zomer van 1882 maakt Van Gogh zijn eerste zelfstandige studies in water- en olieverf. In hetzelfde jaar ontvangt hij zijn eerste opdracht. Zijn oom Cornelis van Gogh vraagt hem twaalf stadsgezichten van Den Haag te tekenen.

Garenspoelende vrouw Garenspoelende vrouw bekijk vergroting

1883

De 'Boerenschilder'


In september 1883 reist Van Gogh naar de provincie Drente. Hij schildert het kale landschap en de landbouwers. Uit eenzaamheid en gebrek aan goede materialen blijft hij er slechts kort. Na nog geen drie maanden vertrekt hij naar het Brabantse Nuenen, waar hij bij zijn ouders intrekt.
In navolging van Millet en Breton besluit Van Gogh een boerenschilder te worden. Hij schetst en schildert de wevers van Nuenen en voltooit veertig geschilderde boerenkoppen en studies. Er ontstaan spanningen wanneer Van Gogh Theo ervan beschuldigt zich onvoldoende in te zetten om zijn schilderijen te verkopen. Theo wijst zijn broer erop dat het hem toegezonden werk donker van kleur is en haaks staat op het lichtgetinte palet van de impressionisten, de stijl van dat moment in Parijs.
Op 26 maart 1885 krijgt vader Van Gogh onverwachts een beroerte en overlijdt. Kort daarna legt Van Gogh de laatste hand aan De aardappeleters, zijn eerste groots opgezette schilderij en meesterwerk.

Kop van een skelet met brandende sigaret Kop van een skelet met brandende sigaret bekijk vergroting

1885

Verblijf in Antwerpen


Bij het vinden van modellen wordt Van Gogh tegengewerkt door plaatselijke geestelijken. Mede daardoor vertrekt hij in november 1885 uit Nederland en vestigt zich in Antwerpen. Hij zal niet meer terugkeren in zijn geboorteland.
De stadscultuur van Antwerpen geeft Van Gogh frisse inspiratie: 'Enfin, zeker is het dat Antwerpen voor een schilder zeer curieus en mooi is.' Hij kan gemakkelijk aan materialen komen, krijgt de gelegenheid naar naaktmodel te werken en heeft de kans de omvangrijke kunstcollecties in musea en galeries te bekijken, waaronder het werk van Peter Paul Rubens. In de havenstad Antwerpen worden vele exotische waren aangevoerd, waaronder Japanse houtsneden, die Van Gogh begint te verzamelen.
In januari 1886 geeft Van Gogh zich op voor de École des Beaux-Arts in Antwerpen. De traditionele onderwijsmethoden irriteren hem al snel en na twee maanden houdt hij de opleiding voor gezien.

Copyright 2005-2014 - Van Gogh Museum | Colofon | Disclaimer | Links