Digitale verjonging van De slaapkamer

kleur, Retouches Reactie toevoegen

 

In de loop van 2002 en 2004 heb ik spectrale reflectiemetingen oftewel kleurmetingen gedaan op verschillende gedeeltes van het schilderij De tuin van Daubigny van Van Gogh. Opmerkelijk genoeg is dit werk geschilderd op een rood gestreepte linnen doek dat torchon wordt genoemd. Van Gogh heeft het doek zelf geprepareerd met een roze grondlaag die het rode geranium lak en loodwit bevat. De grondlaag is inmiddels tot grijs verkleurd. Ik heb destijds deze grijze grondering opgemeten. Ook heb ik een plekje gemeten dat op de rand van het doek zit en waar door een beschadiging de fantastische roze kleur zichtbaar was geworden die in de volgende foto te zien is:

Rand van het doek van De tuin van Daubigny

Rand van het doek van De tuin van Daubigny

.

Dit plekje was zo klein dat mijn spectrofotometer het gemiddelde van het roze en van het omringende grijs opmat. Toen ik een simulatie van de kleur van de grondering maakte, heb ik dan ook dan ook de kleurmetingen gebruikt van een verfproef met eosine, het rode pigment dat in geranium lak zit, en titaanwitte gouacheverf.

Omdat ook in De slaapkamer geranium lak is gebruikt, heb ik mijn metingen bij De tuin van Daubigny nog eens nagezien. Met behulp van de theorie van lichtabsorptie en –verspreiding en nonlineaire optimalisatie slaagde ik erin de kleureigenschappen van Van Goghs geranium lak te schatten. Een reeks met verschillende concentraties van geraniumlak en loodwit is hieronder weergegeven. Het is duidelijk dat deze kleurstof er erg aantrekkelijk moet hebben uitgezien.

pink

Mogelijke kleurconcentraties van de grondlaag van De tuin van Daubigny

.

In de loop van 2008 heb ik meer dan vijftig plekjes op De slaapkamer opgemeten: dat was nodig om de huidige kleur van het schilderij goed vast te leggen, en om Ella Hendriks te helpen om de juiste pigmentcombinaties te kiezen voor het retoucheren van De slaapkamer. Hier doe ik metingen op het schilderij.

Kleurmetingen verrichten

Kleurmetingen verrichten op De slaapkamer

.

Dit is een close-up van een van de plekken die ik heb gemeten, en je ziet dat de retouches uit 1931 (rozeachtig) en de oorspronkelijke verf eromheen (paarsachtig) sterk van elkaar afwijken. Het lijkt erop dat de vloer sinds 1931 verder is verkleurd.

Detail van de vloer met retouches uit 1931

Detail van de vloer met retouches uit 1931

 

Men stelde mij de vraag: ‘Zou het geranium lak van De tuin van Daubigny met behulp van de computer aan de kleur van de vloer van De slaapkamer kunnen worden toegevoegd zodat die overeenkomt met de retouches uit 1931?’ Het antwoord was ‘ja’ en hier is een kleurenreeks die laat zien welk resultaat het toevoegen (terugbrengen) van de geranium lak geeft. Ik heb gezocht naar de juiste concentratie die een match vormt met de retouche van 1931 (kleurvlakje rechtsboven) én ik heb geprobeerd nog verder terug in de tijd te gaan (kleurvlakjes onder), maar dan komen we op speculatief terrein omdat we de oorspronkelijke concentraties niet kennen.

mogelijke kleurconcentraties van de vloer van De slaapkamer

Mogelijke kleurconcentraties van de vloer van De slaapkamer

.

In een brief aan zijn broer Theo schreef Van Gogh dat de deuren en muren op het schilderij een ‘violette’ kleur hadden; tegenwoordig zijn deze blauw. Ik deed eenzelfde computerberekening voor een meting die ik van de deur had genomen en inderdaad, als je geranium lak toevoegde kreeg je violet.

mogelijke kleurconcentraties van de deuren van De slaapkamer

Mogelijke kleurconcentraties van de deuren van De slaapkamer

.

Hoewel ik al een poging heb gedaan, hoop ik in de toekomst een digitale verjonging te maken van het gehele schilderij. Voorlopig is hier een voorproefje van de mogelijke kleuren van de vloer in 1931:

Digitale verjonging van een detail van de vloer van De slaapkamer

Digitale verjonging van een detail van de vloer van De slaapkamer

Detail van de vloer van De slaapkamer in huidige kleuren

Detail van de vloer van De slaapkamer in huidige kleuren

Comments are closed.

Copyright © 2010 Van Gogh Museum - Ontwerp & realisatie: Bitfactory
RSS feed