Een van de meest geliefde werken uit het oeuvre van Vincent van Gogh is het schilderij “De slaapkamer” uit oktober 1888. De kunstenaar woonde toen in het Gele Huis in Arles. Om zijn broer Theo een idee te geven van het schilderij waar hij aan werkte, stuurde Van Gogh een brief met een gedetailleerde schets. Een dag later stuurde hij ook een schets aan zijn vriend en collega Paul Gauguin.

Met veel zorg koos hij de compositie en de kleuren, en uit zijn correspondentie weten we dat hij zeer te spreken was over het resultaat. Aan zijn broer Theo meldde hij dat hij het interieur bewust ‘vlak’ had geschilderd en alle schaduwen had weggelaten, net als bij de Japanse prenten waar hij zo dol op was. ‘Maar de kleur moet het hier doen’, schreef hij, ‘en moet hier rust of slaap in het algemeen suggereren door in zijn vereenvoudiging meer stijl te geven aan de dingen […]’.

Voor Vincent van Gogh was De slaapkamer een belangrijk schilderij. Begin 1889 kwam Van Gogh thuis uit het ziekenhuis van Arles. Daar was hij opgenomen na zijn inzinking en de verwonding aan zijn oor. Aan Theo schreef hij: ‘Toen ik na mijn ziekte mijn doeken terugzag, vond ik de Slaapkamer het beste.’

Vincent van Gogh 1853-1890, De slaapkamer, 1888, olieverf op doek, 72,5 x 91,4 cm., Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)
De slaapkamer

De schets die Vincent van Gogh meestuurde met de brief van 16 oktober 1888 aan zijn broer Theo
Briefschets van De slaapkamer voor Theo van Gogh

Brief van Vincent aan zijn broer Theo, Arles 16 oktober 1888: ‘[…] De muren zijn bleekviolet. Op de vloer liggen rode plavuizen. Het hout van het bed en de stoelen zijn geel als verse boter. Het laken en de kussens heel helder citroengroen. Het dek scharlakenrood. Het raam groen. De toilettafel oranje, de waskom blauw. De deuren lila. En dat is alles – verder niets in die kamer met dichte luiken. […]’Briefschets die Van Gogh op 17 oktober 1888 aan Paul Gauguin stuurde. Thaw collectie, The Morgan Library & Museum, New York.

Brief van Van Gogh aan zijn broer Theo, 16 oktober 1888Briefschets van De slaapkamer voor Paul Gauguin

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Drie versies slaapkamer

Van Gogh zou uiteindelijk nog twee versies maken. Tijdens zijn afwezigheid was het schilderij door vocht aangetast. Vincent verzocht Theo het werk ter versteviging te verdoeken, maar Theo vroeg hem om voor de zekerheid eerst een kopie te maken. Hij stuurde het werk naar Vincent terug, die in september 1889 een tweede versie van het schilderij schilderde, die nu in Chicago hangt. Nog diezelfde maand maakte de kunstenaar een kleinere kopie voor zijn moeder en zijn zus Wil. Dit werk bevindt zich tegenwoordig in Parijs.

Vincent van Gogh 1853-1890, De slaapkamer, september 1889 The Art Institute of Chicago, Chicago
Tweede versie van De Slaapkamer
Vincent van Gogh 1853-1890, De slaapkamer, september 1889 Musée d’Orsay, Parijs
Derde versie van De slaapkamer