Het oppervlak na restauratie

Schoonmaken, Vernis Reactie toevoegen

 
Een contradictio in terminis

In het geval van De slaapkamer is duidelijk dat het terughalen van een ‘oorspronkelijk’ oppervlak door vernis te verwijderen een contradictio in terminis is: dat oppervlak bestaat niet meer. Bovendien kunnen we niet weten hoe het er precies heeft uitgezien. Dit dilemma is aanleiding voor discussies tussen restauratoren, die van mening kunnen verschillen over de beste manier om dit soort schilderijen te behandelen.

 
Ongevernist, mat vernis of achter glas

Een mogelijkheid is schilderijen na het schoonmaken opnieuw te vernissen met een vernislaag die een kleine hoeveelheid was bevat. Dit zogenaamde ‘matte vernis’ werkt als een beschermende laag die het oppervlak egaal maakt zonder glans te creëren. Een andere optie is schilderijen na het schoonmaken ongevernist te laten en ze in plaats daarvan tentoon te stellen achter beschermend glas. Een selectieve benadering is ook mogelijk, waarbij de verzadiging en de glans van verschillende kleurvlakken – al naar gelang wenselijk – plaatselijk worden aangepast. In het geval van De slaapkamer zullen we pas na het schoonmaken voor een definitieve aanpak kiezen, als de conditie van het verfoppervlak goed kan worden vastgesteld.

Detail door de microscoop tijdens het verwijderen van het vernis an de vloer van 'De slaapkamer'. In de rechterbovenhoek is het glanseffect van het oude, bruin geworden vernis te zien. Het vernis wordt verwijderd in het mattere gedeelte eronder.

 
De slaapkamer
achter glas

Omdat het schilderij in ieder geval achter glas zal worden geplaatst, is het onwaarschijnlijk dat we het hele verfoppervlak van een vernislaagje zullen voorzien dat in de toekomst misschien weer met oplosmiddelen moet worden verwijderd. Waarschijnlijk zullen hier en daar wel aanpassingen nodig zijn om verschillen in oppervlakteglans op te heffen, zoals in de vermiljoenen beddensprei waar het oude, glanzende vernis om veiligheidsredenen niet helemaal kan worden verwijderd.

Detail door de microscoop van glanzend vernis op de vermiljoenen beddensprei. Opmerkelijk zijn de kleine zwarte letters van overgedrukt krantenpapier!

Detail door de microscoop van glanzend vernis op de vermiljoenen beddensprei. Opmerkelijk zijn de kleine zwarte letters van overgedrukt krantenpapier.

2 reacties voor “Het oppervlak na restauratie”

  1. Bob Middelburg zegt:

    Wat zijn de voordelen om het schilderij achter glas te plaatsen? Ik vind het zo onnatuurlijk een schilderij achter glas, het vermindert het kijkplezier.

  2. jolein zegt:

    Beste Bob,

    Inderdaad is de belangrijkste reden om een kunstwerk achter glas te plaatsen de bescherming van het werk. Dit geldt vooral voor schilderijen zonder vernis. Sommige post-impressionisten – zoals Camille Pissarro – gaven er vaak zelf de voorkeur aan om hun schilderijen achter glas te plaatsen in plaats van ze te vernissen. Zo konden de werken een mat verfoppervlak houden, en hadden ze geen hinder van de vergeling van het vernis. Glas was in die tijd echter van lage kwaliteit (het had vaak een groenige tint). Tegenwoordig zijn er goede soorten ontspiegeld glas die je haast niet ziet.

    De slaapkamer wordt achter glas geplaatst om het werk zo goed mogelijk te conserveren. Het glas maakt onderdeel uit van een gesloten microklimaatkist die precies achter de lijst gemonteerd wordt. Dit biedt bescherming tegen stof en luchtverontreiniging. Ook houdt het glas UV-straling tegen, ook al geven de lampen in het museum geen UV-straling af.

    In het Van Gogh Museum komt een groot aantal bezoekers; reden om extra voorzichtig te zijn. Het is in het verleden voorgekomen dat er op het glas (en ook een keer op een werk dat niet gevernist was) hevig geniest werd! Het glas is bovendien slagvast en ook bestendig tegen andere vormen van vandalisme (denk aan vloeistoffen of een mes) en het werkt brandvertragend.

    vriendelijke groet,

    Jolein
    Van Gogh Museum

Copyright © 2010 Van Gogh Museum - Ontwerp & realisatie: Bitfactory
RSS feed