Een ander uiterlijk na het schoonmaken

Schoonmaken, Vernis Reactie toevoegen

Verwachtingen

Onlangs bekende een bezoeker aan het restauratieatelier dat ze de kleuren van De slaapkamer minder sprekend vond dan ze had verwacht. Maar verwachtingen berusten natuurlijk ook op wat we kennen, in dit geval de vele felgekleurde reproducties van het schilderij. Dit geldt ook voor de restaurator als deze begint met het schoonmaken van een schilderij dat schuilgaat achter lagen opgehoopt vuil en vergeeld vernis. Hoe vaak dit soort behandelingen ook is uitgevoerd, het blijft verrassend moeilijk je een voorstelling te maken van de veranderingen die het schoonmaakwerk te zien zal geven.

Schoonmaaktests

Schoonmaaktests op kleine plekjes geven misschien al een eerste, opwindende indicatie van de kleuren die tevoorschijn zullen komen. Het resultaat is het meest treffend in de koelere gedeeltes, zoals in de achtergrond van De Slaapkamer, waar de lichtblauwe kleur wordt geneutraliseerd door de gele toon van het vernis dat erop zit.

Schoonmaaktest

Een klein beetje vernis is verwijderd van de deur rechts op het schilderij.

Metamorfose

Maar pas tijdens het schoonmaakproces zelf valt alles geleidelijk op zijn plaats: de eerste schoongemaakte plekjes dijen uit tot steeds grotere vlakken, tot het geheel klaar is en je je niet meer herinnert hoe het schilderij er van tevoren uitzag. Meestal krijgt de museumbezoeker gewoon te zien hoe het schilderij er voor en na de schoonmaak uitziet, zonder de kans te krijgen om in de tussentijd aan het nieuwe uiterlijk te wennen. Op deze blog hopen we aan de hand van een opeenvolgende reeks kleurenfoto’s een idee te geven van de voortschrijdende metamorfose die De Slaapkamer tijdens het verwijderen van het vernis ondergaat. 

 
 
 
 
 

The old varnish of The Bedroom has been removed from a quarter of the surface of the painting.

Het oude vernis is van het eerste kwart (links) van De slaapkamer wegwijderd.

The old varnish has been removed from c. two quarters of the surface of the painting.

De linker helft van De slaapkamer is schoongemaakt.

 

3 reacties voor “Een ander uiterlijk na het schoonmaken”

  1. B.Weusten zegt:

    Ieder jaar dat ik in het Kroller Muller museum kom zie ik valt het mij op dat de van Goghs in de loop der jaren geler geworden zijn door de veroudering van de verf, meer nog dan het vergelen van de vernislaag. De kleurkracht die de doeken ooit gehad moeten hebben toen verf en het medium nog vers waren is waarschijnlijk nog het best te vergelijken met de Sixstijnse kapel na de schoonmaak.
    Mijn vraag is: is er niet computerprogramma te bedenken (In de vorm van een filter dat over het huidige schilderij gelegd kan worden) die rekening houdende met de veroudering van verf en medium afgezet tegen de tijd, ons de van Goghs kan laten zien zoals zij er oorspronkelijk uitgezien moeten hebben?
    Dat zou ik interessant vinden om te zien.

  2. ella zegt:

    Beste bloglezer,

    Verkleuring van schilderijen is een ingewikkeld probleem waarbij verschillende factoren een rol kunnen spelen. Het kan gaan om verkleuring van de oorspronkelijk gebruikte schildermaterialen of later toegevoegde restauratiematerialen, maar ook de omstandigheden waaronder de schilderijen zijn bewaard kunnen van invloed zijn geweest. Er bestaan kleurwetenschappers die digitale reconstructies maken van schilderijen die zijn verkleurd. In het geval van De slaapkamer werken we samen met professor Roy Berns van het Munsell Color Institute om te proberen de kleuren van De slaapkamer terug te brengen in de staat van vóór het verbleken van het pigment geraniumlak in de verfmengsels die voor de vloer, de wanden en de deuren werden gebruikt. Hoewel zo’n reconstructie nooit een exacte reproductie oplevert van het schilderij zoals het er oorspronkelijk uit moet hebben gezien, helpt het ons wel de visuele gevolgen van de kleurveranderingen te analyseren. Hou dit blog in de gaten voor toekomstige blogposts over dit onderwerp!

    Vriendelijke groet,

    Ella

    Ella Hendriks
    Van Gogh Museum

  3. erg belangrijk dat het goed schoon wordt gemaakt. Jammer als het ten koste gaat van de schilderijen.

Copyright © 2010 Van Gogh Museum - Ontwerp & realisatie: Bitfactory
RSS feed