Ella Hendriks  |  07 mei 2010

‘To clean or not to clean’?

Voorbereiding Reactie toevoegen
Schoonmaken of niet schoonmaken?
Onder schoonmaken wordt doorgaans verstaan het verwijderen van opgehoopt vuil, oude, verkleurde vernislagen en latere overschilderingen. In elk afzonderlijk geval hangt de beslissing om een schilderij al of niet schoon te maken af van een beoordeling van de toestand van het doek én het te verwachten resultaat van een behandeling. Zo ook bij De slaapkamer: voordat met schoonmaken kon worden begonnen werden eerst de voor- en nadelen van een behandeling zorgvuldig tegen elkaar afgewogen. Dat gebeurde op basis van de resultaten van een technisch onderzoek.   

        

Hier geef ik uileg over het vergeelde vernis aan mijn collega's.     

Conservatoren en restauratoren van het Van Gogh Museum bekijken De slaapkamer en discussiëren over de restauratie van het werk.

Hier heeft een groep conservatoren en restauratoren zich verzameld rond het schilderij, verwikkeld in een levendige discussie over deze bevindingen. Is schoonmaken nodig? Kan dat op een veilige manier? Hoeveel schade hebben de oorspronkelijke verflagen opgelopen die verborgen zaten onder latere herstellagen? Moeten eerdere restauraties behouden blijven of is het beter nieuwe te proberen? Na discussies over deze en andere vragen werd besloten tot restauratie over te gaan.       

        

Uitkomst van de schoonmaaktests       

Een essentieel criterium bij het beslissen of een schilderij al dan niet mag worden schoongemaakt, is of dit kan gebeuren zonder dat oorspronkelijk materiaal wordt verwijderd of beschadigd. Vooraf worden onder de microscoop schoonmaaktests uitgevoerd om vast te stellen hoe verschillende kleurvlakken reageren op de oplosmiddelen waarmee het oude vernis moet worden verwijderd.       

Met een wattenstaafje met oplosmiddel verwijder ik voorzichtig het oude vernis. Op de onderste foto, rechts van het wattenstaafje, is het resultaat te zien.

Vernisafname met een wattenstaafje.Rechts van het wattenstaafje heb ik de oude vernislaag verwijderd.
 
In het geval van De slaapkamer bleek dat vooral de vermiljoenkleurige deken een probleem opleverde. In dit gedeelte lijkt het vernis zich te hebben vermengd met de verf eronder, zodat hij niet veilig kan worden verwijderd. Misschien is het schilderij al gevernist toen het vermiljoen nog niet helemaal droog was, of is het zachter geworden door de hitte en de oplosmiddelen die bij eerdere bedoekingen gebruikt werden. Voor de vermiljoenkleurige deken zal een aangepaste schoonmaakmethode worden gehanteerd. Het vergeelde vernis wordt niet helemaal verwijderd maar wel verdund, waardoor de storende glans en dikte zullen afnemen.    

   

In het algemeen geldt dat testen vooraf helpt om vast te stellen hoe je veilig kunt schoonmaken, maar dat je altijd alert moet blijven op plaatselijke afwijkingen waar je moet overschakelen op andere schoonmaakmethoden. Daarom wordt tijdens het trage schoonmaakproces het oppervlak voortdurend onder de stereomicroscoop gecontroleerd.

Geef een reactie

Copyright © 2010 Van Gogh Museum - Ontwerp & realisatie: Bitfactory
RSS feed