Hergebruik van materialen

Wanneer een schilderij laag voor laag wordt onderzocht, blijkt regelmatig dat de kunstenaar het doek of paneel hergebruikt heeft. Dat is niet zo verwonderlijk. Schildersbenodigdheden zoals spieramen, doek, paneel, verf en penselen waren kostbare materialen. De meeste kunstenaars moesten hier zuinig mee omspringen. Sommigen schraapten het doek of paneel af omdat ze ontevreden waren over het werk; anderen schilderden gewoon over de eerste voorstelling heen, of begonnen op de achterzijde aan een nieuwe voorstelling.

Verloren gewaand
Van Gogh blijkt vooral in de jaren 1886-1888, toen hij in Parijs woonde en werkte, doeken opnieuw te hebben gebruikt. Schilderslinnen was kostbaar. Hij vond het waarschijnlijk belangrijker iets nieuws uit te proberen dan alle oude studies per se te bewaren. Dankzij röntgenopnames en pigmentanalyses kunnen tegenwoordig schilderijen worden achterhaald die in de brieven van Van Gogh worden genoemd, maar die verloren waren gewaand. Ook worden overgeschilderde voorstellingen ontdekt, die tot nu toe onbekend waren.

De werken Manden met aardappels en Mand met viooltjes werden gemaakt op doeken die Van Gogh al eerder beschilderd had. Het overschilderen van een eerdere voorstelling was in de 19de eeuw heel gebruikelijk. Onderzoek naar Vissersvrouw van de door Van Gogh zo bewonderde Franse kunstenaar Jean-François Millet (1814-1875) wijst uit dat ook onder dit werk een ouder tafereel schuilgaat.
 

Vincent van Gogh (1853-1890), Manden met aardappels, 1885,  Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)Vincent van Gogh (1853-1890), Mand met viooltjes op een tafel, 1887, Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)Jean-Francois Millet, Vissersvrouw, 1884, Museum Mesdag, Den Haag
Manden met aardappels: twee onderschilderingenMand met viooltjes: vele verflagenVissersvrouw: een naakte dame?

Copyright 2005-2014 - Van Gogh Museum | Colofon | Disclaimer | Links